Email

Pas vizitës në kantieret e Gjirokastrës, Moikom Zeqo tërhiqet nga kritikat. Vlerëson punën e Mirela Kumbaros

Email

Deri para pak ditësh studiuesi Moikom Zeqo ishte një prej kritikëve të ministres së Kulturës, Mirela Kumbaro sa i përket punës dhe angazhimit të saj në Gjirokastër, e në mënyrë të veçantë për projektin e “Bypass-it”.

Por sot pasdite ai ka mbajtur qëndrime krejt të kundërta, e madje duke vlerësuar punën e Kumbaros në qytetin e gurtë pas një vizite që ka bërë në kantieret e nisura në Gjirokastër.

Në mbledhjen e Akademisë së Arteve dhe Shkencave që u zhvillua sot pasdite në Gjirokastër, Moikom Zeqo si një prej pjesëmarrësve në këtë takim, shprehu vlerësime për restaurimin e Qafës së Pazarit, si dhe për disa ndërhyrje të tjera në pjesën historike.

Në vijm të fjalës së tij studiuesi i njohur la “porosi” që Gjirokastra të shihet me një vizion të posaçëm, duke marrë në konsideratë vlerat e jashtëzakonshme që mbart si qytet i UNESCO-s. Pjesëmarrës të tjerë në takim ishin edhe Isuf Kalo, Ksenofon Krisafi, Fatos Tarifa etj. /ArgjiroLajm.net/

…read more

Email

FOTOT/ Arkeologët zbulojnë diçka spektakolare në Egjipt

Email

Në zemër të një lagje të varfër të Kajros, mund të jetë fshehur një thesar tepër i çmuar.

Arkeologët egjiptianë dhe gjermanë kanë zbuluar një statujë tetë metra të lartë zhytur nën ujë.

Sipas tyre, kjo do të jetë ndërtuar në nder të faraonit të famshëm Ramses II, i cili sundoi Egjiptin para më shumë se 3 000 vjetësh (1279-1213 p.e.s.).

Zbulimi, i konsideruar nga Departamenti i antikitetit egjiptian si “një nga më të mëdhenjtë në histori”, u bë në afërsi të rrënojave të tempullit të Ramsesit II në qytetin e lashtë të Heliopolisit.

Deri tani, arkeologët kanë zbuluar bustin dhe pjesën e kokës.

…read more

Email

Përplasen Diana Çuli dhe Agron Tufa: Si te ze gjumi ti thuash dikujt vrases. Ja e verteta e denimit te Genc Lekes dhe Vilson Bollshmit

Email

Përplasen Diana Çuli dhe Agron Tufa: Si nuk të zë gjumi natën kur ke vrarë!
Ne “Top Story” Agron Tufa këmbënguli se recenca e bërë prej Çulit të poezive të Genc Lekës, çuan në dënimin me vdekje dhe poetit. Ai tha se recenca e shkrimtares ka qenë e ashpër dhe e qëllimshme.

“Ju tek poezitë që ishin lirika peisazhi, mund t’i kishe bërë një interpretim më neutral. Ju thoni që mund t’i kishe bërë më keq?! Interpretimi juaj ishte i ashpër sepse kishit një urrejte të madhe për këtë klasë, mbronit regjimin”, tha ai.

Vetë Diana Çuli tha se nuk kishte përgjegjësi në pushkatimin e Genc Lekës, ndërsa shtoi se nëse nuk do të bënte recencën e poezive, mund të dënohej.

“Nëse nuk do ta bëja unë ekspertizën, recencën e poezive të Lekës, unë do të dënohesha dhe këtë do ta bënte një tjetër shkrimtar. Nuk e quaj veten përgjegjëse për vrasjen, se ndryshe nuk do të dilja në rrugë. Jam shumë e lënduar dhe e trishtuar për vuajtjen që ka hequr Genc Leka dhe Vilson Blloshmi dhe nuk e quaj veten përgjegjëse për vrasjen”, deklaroi shkrimtarja.

Çuli thotë se ka folur gjithmonë kur kjo çështje është ngritur mediatikisht dhe në publik që prej vitit 1994, ndërsa shton se ka zgjedhur përgjithësisht heshtjen ndaj familjes Blloshmi për të respektuar dhimbjen e tyre.

“Kam kërkuar ndjesë për familjen e Genc Lekës, por nuk e shoh veten përgjegjëse për vrasjen e Genc Lekës. Akuza është shumë e rëndë dhe nuk është ngritur as kundër përgjegjësve të diktaturës. Nuk kam dashur të replikoj me zotin Blloshmi asnjëherë sepse kam kuptuar dhimbjen e tij. Nuk e quaja të drejtë që të replikoja me zotin Blloshmi, që ka shumë artikuj ku shpjegon edhe rrethanat plotësuese të asaj historie. Isha pjesë e përdorur nga sistemi dhe unë isha e detyruar që ta bëja këtë”, tha ajo.

Çuli tha se Agron Tufa nuk e bën këtë lëvizje për të zbardhur të vërtetën, ndërsa Mark Marku ishte në qëndrimin e Tufës, kur tha se recenca e shkrimtares ishte tejet e ashpër dhe e rreptë.

E njeni veten përgjegjëse për të kërkuar falje?

Diana Çuli: Unë kam dalë për dy orë në emisionin e Blendi Fevziut në 2007-n, i kam kërkuar falje familjes Leka që ishte përfshirë emri im.

Kjo ngjarje ka ndodhur 42 vite më parë, dhe unë nuk e ndjen aspak veten përgjegjëse për akuzat. Akuza është shumë e rëndë. Nuk ju është bërë as në periudhën e diktaturës kjo akuzë që më është bërë mua.

Prej 23 vitesh zoti Blloshmi e ka shkruar këtë gjendje në shtyp, por se kam quajtur të drejtë të replikoja sepse e konsideroj një humbje të madhe.

Gjithashtu kam menduar se do qetësohen gjakrat, se do hapen dosjet dhe do kuptojmë çfarë ka ndodhur me të vërtetë.

Isha kryeredaktore në gazetën Dita. Në atë kohë ishte diktatura më e rënduar.

Ekspertiza Letrare ishte një detyrë për të gjithë. Jetojmë në kohën e realizimit socialist, erdhi vetëm cikli i poezisë së Genc Lekës.

Erdhi hetuesi në zyrë dhe më tha për të bërë një analizë të poezisë. Ishte detyrim ligjor për ta bërë, nëse se bëja unë do e bënte dikush tjetër.

Kur e lexoj sot reçencën dhe them që edhe në atë moshë kur e kam bërë kam patur maturi. Unë nuk kam thënë asnjë fjalë për propagandë, kam thënë që ka trishtim, pesimizën, etj… Unë nuk e kam dëgjuar më këtë rast. E kam dëgjuar pastaj në ‘94-n dhe thashë si ka mundësi që ata janë dënuar.

Kodi penal i asaj kohe nuk kishte dënim me vdekje për poezi. Nuk u dënuan me vdekje për vjersha dekadente.

Habitem si ju zoti Agron jeni marrë vetëm me këtë segment pasi kanë qenë dhe akuza të tjera. Nuk e quaj veten përgjegjëse për vrasjen. Unë kam thënë hapeni dosjen por unë jam shumë e lënduar për vuajtjen që kanë hequr Genc Leka dhe Vilson Bllomshi.

Unë nuk kërkoj falje sepse nuk e quaj veten përgjegjëse.

Agron Tufa: Ju atyre poezive mund t’u kishin dhënë një interpretim më letrar. Fjalia merr kuptim kur është e plotë jo me presje. Kam botuar dokumentin, ju mund ta kishit bërë neutrale por nuk deshët. Si ju zë gjumi pa kërkuar falje publike?

Diana Çuli: Unë mendoj si ju zë gjumi juve me ato fjalë që keni përdorur, me akuzën “vrasëse” ndaj meje. Kjo punë bëhet me institucione e jo me mendimin tuaj.

…read more

Email

VIDEO/ Kadare s’ka firmosur peticion kundër bypass në Gjirokastër! Kumbaro: Emra kaq të shquar, nuk na i kanë borxh keqpërdorimin!

Email

Ismail Kadare nuk ka firmosur peticionin e aq shumëpërfolur nga mediat, lidhur me një kërkesë të bërë nga një grup intelektualësh të udhëhequr nga Moikom Zeqo kundër projektit për Bypass-in e Gjirokastrës.

Këtë fakt e bëri sot të ditur ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro gjatë një takimi me Forumin Gjirokastra ku u diskutua për bypassin e Qendrës Historike, interesin e kthimit të Qendrës Historike në zonë këmbësore e duke u angazhuar për organizimin e një tryeze të ardhshme teknicienësh për një shkëmbim profesional. Kumbaro tha se në një komunikim me shkrimtarin, ai nuk kishte informacion për bypassin, madje biseda me zotin Moikom Zeqo ishte fokusuar tek shqetësimi i përgjithshëm për Gjirokastrën.

Kumbaro tha se është joetike që opinioni publik të manipulohet duke përdorur emra si Kadare. “Emra kaq të shquar, nuk ka i kanë borxh kepërdorimin”, tha ajo.

Moikom Zeqo, anëtar i forumit për mbrojtjen e Gjirokastrës, pohoi disa ditë më parë se Ismail Kadare i ka dërguar përmes emailit aprovimin e tij për nënshkrimin e relacionit. “Këtë Relacion ia dërgova të shoqëruar me një letër time edhe Ismail Kadaresë dhe u gëzova se ai u përgjigj menjëherë, me përkushtim. Kadare pranoi ta nënshkruante Protestën tonë për ruajtjen e Qendrës Historike te Gjirokastrës deri në fund dhe sipas kritereve shkencore”, deklaron Zeqo.

…read more

Email

Intervista/ Mirela Kumbaro: Gruaja seks i dobët?- Thjesht klishe! Të pazotët e Fjalës, godasin gruan e fortë me mjetet e poshtra të paragjykimeve seksiste

Email

Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro në një intervistë për Koha Ditore, ndalet në një bisedë të gjatë mbi dhe për gruan, si pjesë e rëndësishme e shoqërisë, po aq sa burri e së bashku me të. Ministrja e Kulturës, duke cituar Margaret Atwood thotë se “Fjalë, pas fjale, pas fjale, pas fjale bëhet Fuqi”. Më tej duke u ndalur tek femra në shoqërinë shqiptare, Kumbaro thotë se ajo qëndron në proporcion të drejtë me shkallën e emancipimit të shoqërive shqiptare në këto vende.

-“Ata do të shohin ty gjithnjë si një grua.” Margaret Atwood shprehet kështu teksa flet për autoret femra në letërsi. A e keni ndjerë këtë fjali të Ateood gjatë katër viteve që ju jeni në politikë?

Shoqëria njerëzore, jo vetëm ajo shqiptare, e ka ngulitur kaq fort këtë perceptim në ashtin e vet historik sa që do duhet shumë shumë kohë për ta ndryshuar sado pak. Për të qenë e sinqertë për sa kohë isha vetëm në ushtrim të profesionit dhe të angazhimit tim civil, e shihja por nuk e ndjeja, sepse ia dilja vetëm me punën time ta mundja këtë perceptim.

Në politikë, ku “armët” e kanë shumë të vështirë të mbahen vetëm te parimi dhe ku shpesh goditjet janë të pabesa, kundërshtari vihet në kërkim të dobësive të atij që ka përballë e që do të godasë. Kur përballë është një grua e cila s’ka dobësi atëhere i kthehen dobësisë “biblike” të të qënit femër dhe këtu Atwood ka të drejtë. Vetëm se këta katër vite më kanë treguar gjithashtu se kjo është arma – nëse mund të quhet e tillë – e meshkujve të dobët me goditje të ulëta që vijnë nga lart.

-Megjithatë politika ka qenë gjithnjë domeni i burrave, por prej kohësh duket se gratë po dominojnë këtë terren…Sa e ka përmirësuar femra në politikë, vetë politikën?

Ky është hap drejt emancipimit të shoqërisë në përgjithësi dhe jo vetëm meritë e grave që janë padyshim në krye të çdo arritjeje të tillë qytetëruese. I vë në krye të kësaj arritjeje gratë jo kur janë shumë por kur janë cilësore. Dhe fakti që sot në Shqipëri ka një qeveri që ka numrin më të madh të grave ministre jo vetëm në historinë e Shqipërisë por dhe të rajonit të Ballkanit, është provë e cilësisë, e emancipimit të forcës politike që ka ndërtuar këtë qeveri dhe padyshim edhe e shoqërisë shqiptare që ka votuar një shumicë politike që krijon hapësira për protagonizmin e gruas në qeverisje e vendimmarrje.

Por kjo mbetet vetëm një betejë e fituar dhe jo një fitore finale. Shoqëria shqiptare është ende shumë larg fitores së luftës për emancipimin e shoqërisë së vet. Sepse lufta për emancipim dhe qytetërim është luftë graduale dhe ecën me shpejtësinë e Fjalës së arsimuar që do kohën e vet.

-Në fushatën që bëri gjatë kandidimit për presidente ish sekretarja amerikane e shtetit Hillary Klinton, u shpreh se ishte një feministe, cka tregonte se “feminizmi” nuk ka mbaruar, dhe gratë duket se kanë ende mure me të cilat përballen për të drejtat e tyre…?

Të them të vërtetën, në përgjithësi kjo fjala “feministe” më ka bezdisur dhe as veten s’e kam quajtur ndonjë herë të tillë, madje as nuk e përdor në fjalorin tim. Po kështu nuk kam menduar e as besuar ndonjëherë se emancipimi i shoqërisë është një kauzë vetëm e grave. Lufta për të drejtat e grave apo të çdo kategorie tjetër shoqërore që diskriminohet për arsye të ndryshme duhet me domosdo absolute të shihet si kauzë e njerëzimit mbarë, e shkollës dhe e ligjit, e politikës dhe e shoqërisë civile, e burrave dhe e grave. Jo pa qëllim vendosa në krye shkollën sepse ajo është arma më e fortë: edukim, edukim, edukim. Është afatgjatë por e para. Gjithcka tjetër vetëm ndihmon për të shpejtuar ritmin por nuk e zëvendëson suksesin e edukimit dhe të kulturimit në emancipimin e shoqërisë.

-Ju vini nga bota e letrave, keni përkthyer në shqipe e një feministe të njohur si Margarite Duras… Çfarë ndryshon në feminizmin e shekullit XXI?

Unë kam përkthyer letërsinë e shkrimtares Marguerite Duras, jo feminizmin e aktivistes Marguerite Duras, siç kam përkthyer edhe letërsi të autorëve të tjerë.

Pastaj lexuesi, kritikët, edhe feministët po të doni, janë të lirë të lexojnë atë që duan të shohin më shumë në një tekst.

Do të më lejoni të mos hyj në analizat e evolucionit të feminizmit nga një shekull në tjetrin sepse asnjëherë nuk ka qenë objekt specifik as i kureshtjes time as intelektuale dhe aq më i pak asaj letrare. Unë kam lexuar dhe admiroj letërsinë e Simone de Beauvoir-it, jo thjesht se ka qenë feministe, por një mendje e ndritur e shekullit XX, një forcë e jashtëzakonshme e shpirtit dhe e dijes, siç ka qenë dhe mbetet një referencë iluminuese për mua edhe vepra e Jean-Paul Sartre dhe e gjithë filozofisë së majtë europiane, pavarësisht nëse kanë qenë burra apo gra. Secili prej tyre është një model në luftën për emancipimin dhe forcimin e pozitave të gruas në shoqëri. Luftë e gjatë kjo…

– “Burrat i duan femrat që shkruajnë. Edhe atëherë kur ata thonë jo. Një shkrimtare është gjithnjë një vënd i jashtëzakonshëm për për tu vizituar…” Margarite Duras, një shkrimtare që ju e keni sjellë në gjuhën shqipe i karakterizonte kështu femrat që shkruanin…Si është kjo bota që tërheq e femrave të shkrimit…?

Unë mendoj që kjo nuk është fuqia e femrave që shkruajnë. Kjo është fuqia e FJALËS. “Fjalë, pas fjale, pas fjale, pas fjale bëhet Fuqi”, thotë Margaret Atwood, meqë ma nisët intervistën me këtë shkrimtare. Kur këtë fuqi e ushtrojnë ato që janë më të paragjykuarat, më të sulmuarat, më të diskriminuarat, befas kjo fuqi bëhet magjepsëse se mbase nuk pritej nga publiku i ditur. Ndërsa i padituri, (qoftë se është i pafat, qoftë se është i ngratë, qoftë se e ka zgjedhur të jetë i tillë) …read more

Email

FOTOT e rralla të Tiranës para dhe pas lufte: Çfarë qetësie në qytet! Çfarë dinjiteti nëpër rrugë dhe në dyqane!

Email

Nga Ilir Ikonomi

Një gazetar zviceran që vizitoi Tiranën në vjeshtën e vitit 1921, u largua me përshtypjet më të mira nga ajo që pa dhe dëgjoi.

Ai shkruan kështu në gazetën “Journal de Genève” të 14 nëntorit 1921:

“Në këtë kryeqytet politik u desh të improvizohej e gjithë administrata, sepse nuk mund të pritej për të ngritur ndërtesa të mëdha qeveritare.

Me një ndjenjë demokratike vërtet për t’u lavdëruar, autoritetet i përdorën me nikoqirllëk mjetet tepër të pakta që kishte qyteti.

Një shtëpi e vetme (sot Teatri i Kukullave) u bë selia e parlamentit dhe e shumicës së ministrive.

Të tjerat u shpërndanë nëpër qytet.”

“Me një thjeshtësi që i ka lezet, tamam siç është zakon edhe në Zvicër, ministri të pret në një dhomë ku muret janë të lyera me gëlqere dhe ku shikon pak gjëra: një tryezë pune, disa karrike e ndonjë divan.

Të nxjerr një cigare dhe biseda rrjedh lirshëm. Të krijon një ndjenjë besimi, së cilës ne ia dimë mjaft vlerën.”

“Krah për krah, me veshje të ngjashme, myslimanët dhe të krishterët mendojnë për të ardhmen e vendit me të njëjtin shpirt shqiptari.

Çfarë qetësie në qytet! Çfarë dinjiteti nëpër rrugë dhe në dyqane!

Nuk shikon asnjë të dehur, askënd që t’i merren këmbët nga pija. Asnjë e bërtitur, asnjë gjest i papërmbajtur.

Sjellja fisnike që i bën përshtypje çdo vizitori në një vend mysliman, këtu është e pranishme kudo.”

…read more

Email

INTERVISTA/ Rrëfehet Helena Kadare: Jeta me Ismailin mes Tiranës e Parisit

Email

Mira Kazhani: Sa herë kam ardhur në Paris gjithmonë kam menduar se çfarë jeni duke bërë ju të dy, Ismaili dhe ju. Si është dita e Helenës këtu?

Helena Kadare: Është një ditë e zakonshme e mbushur më shumë angazhime. Kryesisht gjera që lidhen me Ismailin. Mëngjesi fillon, për secilin veç e veç, në leximin në internet të lajmeve që vijnë nga Shqipëria. Kam kujdes që, se paku, orët e para të ditës të kalojnë pa i komentuar ato, e sidomos gjatë ngrënies së mëngjesit. Një fjalë goje! I them Is: Le të hamë një mëngjes në qetësi dhe pa lajme… Kemi rënë dakord për këtë por në të vërtet nuk ndodh asnjëherë kështu. Sepse, siç e dini fort mirë edhe ju që vini prej andej, nuk ka ditë që të mos ndodhe diçka atje. Herë e mirë, herë e keqe, më së shumti kjo e fundit. Si të gjithë bashkëkombësit tanë, kudo që janë, duam që atje punët të shkojnë mbarë, që synimi i politikave të jetë çuarja e Shqipërisë në Europë, që ajo të bëhet një vend normal, që të ketë shtet ligjor, me pak sherre dhe mospajtime dhe që ky vendi ynë të hyjë, më në fund, në gjirin e Europës, të përparojë e të begatohet si gjithë vendet e tjera të kësaj zone të botës.

Mira Kazhani: Çfarë nuk ju pëlqen konkretisht? Një gjë qe ju trishton kur e dëgjoni nga Shqipëria?

Helena Kadare: Kam bindjen se shumica e shqiptarëve e duan me gjithë shpirt rikthimin e kombit tonë në Europë, pas 500 vjetësh të shkëputur nga otomanet dhe dyzetë vjet nga komunizmi. Mirëpo gjërat që ndodhin atje të prishin gjakun. Një pjesë e veprimeve të politikanëve tregojnë se jo të gjithë e duan një gjë të tillë.

Mira Kazhani: Po a ka figura në politikë që ju pëlqejnë ? Që i ndiqni me vëmendje dhe thoni: Po, ky po e bën punën e tij. Ky është një njeri-politikan i mirë për Shqipërinë.

Helena Kadare: Po sigurisht që ka. Ka të tillë, pa dyshim. Ka madje shumë djem dhe vajza të tjerë të talentuar, që nuk bëjnë pjesë në politikë, por që janë të zot për një punë të tille. Lidhur me këtë, po të tregoj një kuriozitet. Para ca ditëve mori në telefon një gazetar amerikan qe kërkonte një intervistë me Is. Dhe bëmë pak muhabet mbasi ai dinte ca frëngjisht. E dini ç’më tha? Në Amerikë shqiptarët e arsimuar që kanë ardhur këtu, bëjnë një përshtypje të jashtëzakonshme. Janë të dijshëm, shumë të zot, dinë rrjedhshëm nga tri gjuhë të huaja, që i përdorin pa problem, gjë që nuk është aq e lehtë për një amerikan. Shqiptarët e tillë janë shumë të mirëpritur në Amerikë. Unë vetë kam qenë në Shqipëri dhe jam mahnitur nga bukuria e këtij vendi. Dhe kam pyetur veten, përse ky vend me këto kapacitete njerëzore, me këtë natyrë e klimë të mrekullueshme, nuk arrin ta ngrejë kokën, ka përherë probleme, nuk ecën përpara, ashtu siç do të ishte dashur të ecte… Për të vijuar pyetjen tuaj. Po, i ndjek me vëmendje ngjarjet e vendit tim nëpërmjet shtypit, rubrikave televizive, kontakteve të shumta që kam në Shqipëri. S’do mend, entuziazmohem kur punët shkojnë mirë, kur shoh e dëgjoj djem dhe gra të mençura, që i kanë idetë të qarta, që përdorin logjiken dhe jo militantizmin e radhës, dhe sidomos që dinë të ruajnë etiken e të folurit. Ndoshta të duket si pa rendësi kjo e fundit, por më beso, tek njerëzit që jetojnë aty, që janë të lodhur nga sherret dhe demagogjia agresive, kjo mënyrë të foluri ka një efekt jashtëzakonisht negativ. I përmbahem mendimit se me urrejtje bëhen shumë gjera, akoma me shumë behën me dashuri. Nga miq e të njohur që kam atje, kuptoj se të gjithë e duan, e vlerësojnë dhe e presin këtë gjë. Ata për të cilët po flas, janë njerëz pa poste, janë intelektualë të mirëfilltë apo njerëz të thjeshtë, por që aspirojnë për një jetë normale, pa grindje dhe pa fyerje. Madje dëgjoj prej tyre që shpesh e mbyllin fare televizorin, aq e padurueshme iu bëhet gjuha e dhunshme që sundon atje. Është e mundur që politikanët tanë të mos ta kuptojnë një gjë të tillë? Që të bëjnë një përpjekje të përbashkët për t’u marrë vesh normalisht? Më ka rënë rasti të dëgjoj, në një darkë miqësore një grua, që s’ishte aspak budallaqe, madje dhe e bukur, do të shtoja, që këmbëngulte: Epo ashtu e do politika. Ndryshe nuk ia del dot ! Mbeta pa fjalë…

Mira Kazhani: Çfarë ju bën veçanërisht përshtypje atje?

Helena Kadare: Mira, unë iu përkas njerëzve pozitiviste dhe përgjithësisht kërkoj të gjej të mirën edhe atje ku nganjëherë ajo s’ekziston. Mundohem ta largoj nga mendja të keqen, por jo gjithnjë ia arrij. Ku ta dish, ndoshta ngaqë s’jam në politikë… Ndoshta në atë terren, optika e të parit është ndryshe. Ndaj më pëlqejnë ato vajza dhe ata djem të përgatitur, që kërkojnë t’u japin një drejtim pozitiv gjërave, siç më dëshpërojnë tipat negativiste, që me dashje, do të thoshja, shikojnë zi ngado, aspirojnë kaosin dhe, me sa duket, (madje shpesh është aq e dukshme) i ngazëllen kjo kahje negative e të parit të gjërave. Sot pashë ne lajme që u përurua një ujësjellës i ri për Tiranën, pastaj dikush tjetër që i kundërvihet Shteteve të Bashkuara, me një mllef të pazakontë. Se cilin nga këto lajme unë parapëlqej është e thjeshtë ta kuptosh. Atë që ndërton ujësjellësin, pa dyshim.

Mira Kazhani: Ambasadori amerikan Donald Lu ju duket simpatik apo edhe tip që po e tepron disi?

Helena Kadare: Çfarë pyetje! Po natyrisht jam katërciperisht dakord me vëmendjen që tregon Amerika ndaj nesh e që transmetohet nëpërmjet qëndrimeve të ambasadorit Lu. Madje e quaj fat të madh për vendin tim që ky ambasador, që përfaqëson një shtet aq të fuqishëm sa s’është Amerika, është i investuar kokë e këmbë në mbarëvajtjen e shqiptarëve. Palodhshmëria …read more

Email

8 Mars personal për një Burrë e për një Grua/ Urimi i veçantë i ministres Kumbaro dhe një foto e panjohur e fëmijërisë

Email

Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro u ka kushtuar një urim të veçantë prindërve të saj këtë 8 mars, ku shkruan: se ky është një urim personal “një Burrë e për një Grua-që më përkthyen në shqip kuptimin e 8 Marsi-t jo thjesht si një festë, por si një ditë, ekzistenca e së cilës tregon se rruga drejt qytetërimit është e gjatë;
që më treguan, pa e thënë, se çfarë është një dashuri e madhe mes burrit dhe gruas.

Statusi i plotë i ministres Kumbaro në Facebook:

8 Mars personal për një Burrë e për një Grua.

për të falenderuar nënën time dhe babanë tim, dy të shtrenjtët e mi arsimtarë, që më mësuan se e para ishte Fjala, se sa shumë duhet të luftosh për t’ia dalë me aftësinë e mendjes e me forcën e Fjalës;
që më dhanë, para shkollës, mësimin më të çmuar se nuk ka emancipim të shoqërisë nëse gruaja dhe burri nuk janë bashkë në atë luftë;
që më përkthyen në shqip kuptimin e 8 Marsi-t jo thjesht si një festë, por si një ditë, ekzistenca e së cilës tregon se rruga drejt qytetërimit është e gjatë;
që më treguan, pa e thënë, se çfarë është një dashuri e madhe mes burrit dhe gruas.
U kërkoj ndjesë atij në qiell e asaj në shtëpi, për lëndimet që u shkakton dhuna verbale e fyerjet që bien ndonjëherë mbi vajzën e tyre vetëm pse ka pranuar të jetë në politikë, por duke i bërë të ndjehen krenarë për çdo ditë të punës time, vajzës së tyre.
Të tjerat shkojnë e vijnë…

Të dua shumë Ma!

Bashkë me këtë urim të ndjerë ministrja e Kulturës ka publikuar në rrjetin e saj Facebook edhe një foto të fëmijërisë së saj, ku shihet me të dy prindërit e saj.

…read more

Email

Për “vrasësen” Diana Çuli dhe Agron Tufën…

Email

Nga Ardian Vehbiu

Këto ditë është kthyer vëmendja e opinionit për përgjegjësinë morale të shkrimtares Diana Çuli ndaj dënimit me vdekje të Genc Lekës; dhe pikërisht ngaqë Çuli ka bërë, me kërkesë të hetuesit të Degës së Punëve të Brendshme në Librazhd, ekspertimin letrar të poezive-dorëshkrim të Lekës; duke hartuar një akt-ekspertim që pastaj rezulton të jetë përdorur dhe cituar në gjyqin kundër Genc Lekës dhe Vilson Blloshmit në 1977.

Veçanërisht i ashpër po tregohet këto ditë shkrimtari Agron Tufa, sipas të cilit “Diana Çuli ka luajtur një rol fatal në pushkatimin e poetit Genc Leka”.

Mua ky përqendrim i akuzave te Çuli, për një proces gjyqësor dhe ekzekutim të bujshëm të orkestruar nga regjimi i Hoxhës në vite ashpërsimi maksimal të luftës së klasave, më duket të paktën i ekzagjeruar; aq më tepër që Genc Leka dhe vëllezërit Blloshmi u dënuan për pjesëmarrje në një grup armiqësor që synonte sabotimin ekonomik dhe përmbysjen e “pushtetit popullor”.

Ekspertiza e Çulit e shumta mund të ketë ndihmuar për të konfirmuar disidencën politike të Lekës, çfarë nuk do të mjaftonte, në vetvete, për dhënien e dënimit me vdekje.

Këtë sqarim mund ta bënte më mirë një jurist, me njohuri profesionale për sistemin penal të shtetit totalitar.

Nuk do shumë mend që një gjyq i kësaj natyre ishte menduar që të shërbente si gjyq shembullor, ose për të ilustruar kapacitetin e organeve të “diktaturës së proletariatit” për dhunë kundër armikut të klasës; fatet e të pandehurve ishin vendosur tashmë – meqë vrasja e tyre do të shërbente edhe si ndëshkim, edhe si sinjal për të tjerët.

Në këtë mes, kërkesa e hetuesisë për ekspertizë të poezive-dorëshkrim që i janë gjetur Lekës duket sikur provon natyrën teatrale të këtij gjyqi, i cili shndërrohet tashmë edhe në mishërimin skenik të nivelit të lartë dhe të regjisuar me kujdes të parimit të luftës së klasave në praktikë. Organet e pushtetit nuk kishin nevojë për interpretimin e poezive-dorëshkrim, që të jepnin dënimin maksimal; por e kishin përfshirë analizën letrare për konsum të publikut, ose për terror.

Prandaj akt-ekspertimi i poezive nuk mund të gjykohet si diçka që kontribuoi sadopak në vrasjen e paralajmëruar të Lekës dhe të Blloshmit, nga ana e organeve të diktaturës; por vetëm si pjesë e koreografisë dhe spektaklit politik, juridik dhe ideologjik.

Në fakt, po të nisej nga mënyra si procedohej në raste të tilla, Çuli vështirë të ketë dalë vullnetare, ose të jetë ofruar për ta kryer ekspertizën: thjesht ia kërkuan ose “propozuan” zyrtarisht. Dhe, meqenëse kjo ishte një redaktore që sapo kish filluar punën në gazetën “Drita”, ata që e zgjodhën, nuk është se u udhëhoqën nga ndonjë kriter mirëfilli profesional. Vendimin se kujt do t’i ngarkohej ekspertimi do ta ketë marrë ndoshta një organ i rangut të Kryesisë së LSHA-së, por gjithnjë sipas urdhrit, porosisë ose orientimit nga Organizata-Bazë e Partisë në LSHA dhe në ndonjë organ partiak edhe më lart, si Komiteti i Partisë i rrethit të Tiranës. Redaktores së re vetëm sa ia kanë kaluar këtë “patate të nxehtë”, me bindjen se ajo nuk do ta refuzonte dot.

E kam të vështirë të përfytyroj drejtues të lartë të LSHA-së, si Dritëro Agolli ose Ismail Kadareja, që të merrnin përsipër ekspertiza të tilla për llogari të një gjyqi politik.

Një punonjëse e re, si Çuli (për më tepër grua në një mjedis të dominuar nga burrat, si ai i letërsisë dhe i arteve), së cilës i ngarkuan një detyrë kaq delikate, është gjendur në krye para dilemës nëse duhej ta pranonte apo jo këtë detyrë “nga lart”; dhe më pas, para dilemës tjetër se çfarë të vinte në këtë akt-ekspertizë.

Ne që e gjykojmë sot këtë punë, jo gjithnjë bëjmë dallim midis aktit (e bëj/nuk e bëj) dhe përmbajtjes së ekspertizës (rënduese/lehtësuese); por pa këtë dallim, edhe përgjegjësia morale e palëve nuk do të kuptohet dot.

Për të gjykuar drejt sa hapësirë lirie individuale kishte realisht Çuli përballë kësaj kërkese për t’u bërë pjesë e një hetimi dhe gjykimi penal por në thelb politik, na duhet të kujtojmë se, brenda sistemit të atëhershëm, pranimi i një kërkese zyrtare nuk kish të njëjtën peshë me refuzimin; meqë prej Çulit, si prej kujtdo tjetër, pritej që kërkesa të tilla t’i pranonte, ndërsa refuzimi do të duhej shpjeguar me hollësi, meqë perceptimi i tij i pandërmjetëm do të ishte si akt armiqësor ndaj regjimit vetë.

Kjo do të thotë se pranimi riprodhonte raportin e qytetarit me pushtetin, në trajtë rituali: autoriteti të kërkon diçka dhe ti e pranon këtë, duke u konformuar: përgjegjësia morale këtu kufizohet me detyrimin politik për të zbatuar urdhrin, brenda një regjimi policor.

Një krahasim me votën dhe votimin në totalitarizëm mund të ndihmojë: të gjithë ne që kemi votuar për deputetët e asaj kohe, nuk e bënim me vetëdijen se po merrnim pjesë në riprodhimin e demokracisë “popullore”, por ngaqë pritej që të votonim, ose ngaqë nuk kishim alternativë të arsyeshme; nëse vota vetë kishte natyrë rituale, refuzimi për të votuar merrte menjëherë valencë politike katastrofike, madje do të ndëshkohej edhe më rëndë se vota “kundër”, meqë do të interpretohej si refuzim jo i kandidatit, por i vetë sistemit.

Çfarëdo të thotë se Çuli, si çdo qytetar tjetër, nuk ishte e lirë për ta refuzuar kërkesën delikate që i erdhi nga një autoritet; dhe kjo mungesë lirie e kufizon vetvetiu edhe përgjegjësinë e saj morale.

Aq më tepër që kjo ekspertizë iu kërkua dikujt që nuk ishte asesi ekspert për analiza të tilla, po të kemi parasysh që Çuli atë kohë sa kish nisur punën si redaktore te një gazetë letrare; prandaj, edhe sikur të gjente aq kurajë në vete sa ta refuzonte këtë detyrë, ekspertiza do t’i kërkohej dikujt tjetër; dhe refuzuesja vetëm sa do të merrte ndëshkimin përkatës.

Madje jo vetëm kaq: refuzimi i Çulit mund t’i shërbente integritetit të saj vetjak, por nuk do të ishte sinjal, as shembull i ndonjë disidence a vetë-martirizimi, meqë gjithçka do të konsumohej larg syve të publikut, në dhomat e mbledhjeve të organizatës-bazë dhe në zyrat …read more

Email

FOTOT/ Vilat antike në Borsh…

Email

DRKK Vlorë në kuadër të vlerësimit të potencialit arkeologjik që ka zona e Bregdetit të Himarës dhe mirëmbajtjes, promovimit, si dhe vënies në mbrojtie të siteve arkeologjike të kësaj zone, ndërmorri një fushatë pastrimesh dhe dokumentimesh të strukturave të ruajtura arkeologjike të quajturat vila antike e Muzgës dhe vila antike e Ngurës, në fshatin Borsh.

Specialistët e DRKK Vlorë po hartojnë dokumentacionin, që këto dy monumente të rëndësishme të antikitetit të vihen në mbrojtje dhe të marrin statusin monument kulture, si dhe në të ardhmen të kthehen në site arkeologjike të vizitueshme.

Pastrimi dhe dokumentimi i këtyre strukturave arkeologjike, u krye nga sektori i Himarës nën mbykqyrjen e arkeologut Kriledjan Çipa.

Vilat antike të Muzgës dhe Ngurës ndodhen pranë fshatit të sotëm Borsh në Bashkinë e Himarës dhe në antikitet kanë shërbyer si ferma antike, të cilat shfrytëzonin aktivitetin bujqësor dhe blektoral që zhvillohej në territorin përreth qytetit antik të Borshit në periudhën helenistike dhe më vonë atë romake.

Vila antike e Muzgës është identifikuar dhe dokumentuar nga arkeologu Jano Koçi në vitin 1990, ndërsa ajo e Ngurës është identifikuar dhe dokumentuar vitet e fundit nga Prof. Ilir Gjipali.

…read more