Email

Helena Kadare i përgjigjet Lubonjës: Ismaili s’ka nevojë ta ndryshojë dhe rishkruajë të shkuarën

Email

Bashkëshortja e shkrimtarit, e ftuar në Forumet UET flet për herë të parë mbi debatin që shkaktoi libri i Dashnor Kaloçit “Kadare në Pallatin e Ëndrrave- 101 dokumente sekrete”

“Ismail Kadare nuk ka nevojë dhe as kërkon të ndryshojë të shkuarën e tij”.

Helena Kadare, bashkëshortja e shkrimtarit të njohur e thotë gati me zemërim këtë frazë kur u pyet mbi debatin e fundit mediatik mbi librin e gazetarit Dash Kaloçi, i cili nxjerr dokumentet sekrete të institucioneve komuniste mbi shkrimtarin e njohur.

Helena ishte e ftuar në Forumet UET, në një bisedë të drejtuar nga pedagogia Belina Budini, me studentë dhe pedagogë mbi librin e saj “Kohë e pamjaftueshme”.

Akuza se shkrimtari po tentonte të fabrikonte të shkuarën erdhi nga publicisti Fatos Lubonja, i cili u përfshi në këtë debat pasi një prej dokumenteve të publikuara kishte të bënte me një dëshmi të dhënë në qelinë e hetuesisë së sigurimit komunist nga vetë Lubonja.

“Të them të drejtën unë nuk i shoh dhe nuk dua t’i lexoj as këto debate, as këto dokumente që kanë dalë. …është një gazetar i nderuar që ka bërë punën e tij dhe mirë ka bërë që i ka zbuluar dhe i ka botuar, por unë nuk kam dëshirë t’i lexoj dhe t’i di sepse nëse i lexoj mërzitem shumë. Por, një gjë dua të them se Ismaili nuk e ka ditur që ekzistonin këto dëshmi, këto dokumente dhe ai as ka nevojë dhe as i duhet të ndryshojë të shkuarën. Është gazetari që i ka mbledhur për arsyet e veta dhe mirë bën sepse publiku duhet t’i dijë. Por s’e kuptoj se pse Lubonja i drejtohet Ismailit kur tjetërkush i ka mbledhur dhe i ka botuar këto gjëra”, tha Helena Kadare gjatë bisedës në UET të martën në mbrëmje.

Ajo shton se i vetmi dokument për të cilin ata kishin dijeni dhe që vetë Helena e ka botuar në librin e saj është ai i ish-ministri i Shëndetësisë së asaj kohe Llambi Ziçishti, ku në hetuesi ai përfshinte dhe shkrimtarin Kadare në atë që u quajt “grupi armiqësor i Mehmet Shehut”.

“Më mirë se sa mund ta thoja unë vetë Ismaili e ka thënë më bukur; edhe një mijë arkiva të kërkojnë kurrë s’kanë për të gjetur një rresht që të denoncojë dikë” -theksoi dje bashkëshortja e shkrimtarit shqiptar me famë ndërkombëtare.

Helena pranoi se Kadare ka përjetuar shpesh sulme të tilla mediatike, sidomos në rastet kur ka qenë fushata e Nobelit apo ndonjë çmimi tjetër.

Ajo pranon se këto sulme shkrimtari i përjeton keq por nuk e kanë cenuar deri në thelb.

Duke kujtuar një moment kur Kadare mori çmimin “Booker price” në Edinburgh Helena shprehet: “Një situatë që e kam parë për herë të parë dhe jam tmerruar mos vjen prapë ai moment. Ismaili kishte shkruar një ese për Eskilin ku thotë në djall të vejë Greqia kur ikën Eskili. Gjithnjë i është vërtitur kësaj gjëje. Në një nga bisedat që bënim në Paris në këtë kohë kur fillonte kjo fushata e sharjes një miku im më tha “i thuaj atij t’i lërë ata shqiptarët e tij që i ka ngritur aq shumë, i ka bërë me besa, me karaktere, të heqë dorë nga ata shqiptarët e tij, të shikojë çfarë po bëjnë ata”. Ishte hapur një site ku jepnin mendimet e ndryshme dhe secili jepte preferencat e tij. Nga e gjithë bota jepnin mendime dhe atje sharjet si dhe ulërimat që mos t’i jepej çmimi, ishin më shumë se ¼ nga vendi i tij. Ishte shumë e trishtueshme dhe e pashë që pësoi një thyerje të fortë, e cila i mbeti për një kohë të gjatë. Për fat të mirë nuk i shkoi në thelb, por ndihej vërtet shumë keq”, kujton Helena.

A gjeni kohë të mjaftueshme sot për të shkruar, redaktuar e përkthyer?

Studentëve do t’u thosha se asnjëherë nuk do të keni kohë për të bërë diçka që e lini sot, me idenë se do ta bëni kur të keni kohë të lirë. Kohë të lirë nuk ka asnjëherë. Edhe kur je fare i paangazhuar, asnjëherë mos mendoni se do të keni kohë të lirë. Nuk vjen kurrë ajo kohë. Ose do t’ia vini vetes detyrë që do ta bëj atë gjë, ashtu si më ndodhi mua me kujtimet, që më morën 15 vjet dhe isha shumë e lumtur kur i shkruaja. Jo se kisha kohë më shumë, por sepse vendosa që këtë punë do ta bëja patjetër. Gjërat duhen bërë, pavarësisht problemeve dhe vështirësive që ka jeta. Duhet të kini parasysh që jam edhe nënë, edhe grua shtëpie, edhe bashkëshorte… Asnjëherë nuk ka kohë të lirë…

Dikur Ismail Kadare tha se “Linda B” do të ishte romani i tij i fundit, por ja nxori një tjetër

I kam thënë se ti i mërzit lexuesit e tu, duke u thënë se nuk shkruaj. Edhe nëse e ke vendosur, të paktën mos ua thuaj. Në të gjitha takimet që kam bërë andej, një nga pyetjet është “Me të vërtetë nuk do të shkruajë Kadare”? Për fat të mirë, ai nuk e mbajti fjalën dhe kështu vazhdon: jo, jo, jo dhe pastaj: po, po, po…

A po shkruan ndërkohë?

Tani është një periudhë që ndihet i lodhur. Shkruan gjëra të vogla, por jo në ato orët e tij të zakonshme, siç e kam parë për 50 vjet nga ora 10:00-12:00.

Mban shënime?

Shënime mban gjatë gjithë kohës.

Shkruan eseistikë?

Po, ese. Ndoshta nuk duhet ta dekonspiroj, por po shkruan një libër për Pasternakun.

Do të kishit dashur të shkruanit më shumë?

Ndoshta do të kisha dashur të shkruaja më shumë…, por është në natyrën time që nuk e kam atë nervin, egoizmin e mjaftueshëm që të dal e të analizoj nëse kam shkruar më shumë, apo më pak… Dhe në një familje, kur janë dy veta që bëjnë të njëjtën punë, e kam parë se kush është më i rëndësishëm. Diferenca është shumë e madhe, ndaj dhe unë mendova që të isha ndihmë e tij. Ndihma …read more

Email

Mary Tudor, historia e përgjakshme e një mbretëreshe

Email

Mbretëresha e Anglisë, Mary Tudor, lindi më 18 shkurt 1516, në Greenwich, Angli. Ishte fëmija i vetëm i mbretit Henry VIII dhe Catherine-ës së Aragonës. Mary e mori fronin në vitin 1553, duke sunduar si mbretëresha e parë në fron e Anglisë dhe Irlandës. Duke kërkuar të kthejë Anglinë te kisha katolike, ajo persekutoi qindra protestantë duke marrë nofkën “Bloody Mary” (Mary e përgjakshme). Ajo vdiq në Londër më 17 nëntor 1558.

Mary Tudor u pagëzua si katolike menjëherë pas lindjes. Me ndihmën e nënës së saj dhe dijetarëve, ajo shkëlqeu në muzikë dhe gjuhë. Në vitin 1525, Henry e quajti atë Princeshën e Wales-it dhe e çoi të bijën të jetonte në kufi të Wales-it, ndërsa vazhdimisht përpiqej për të negociuar një martesë për të.

Frustruar nga mungesa e një trashëgimtari mashkull, në vitin 1533 Henry i dha fund martesës me Catherine-ën duke pretenduar se për shkak se ishte martuar me gruan e vëllait të tij të ndjerë, martesa ishte një lloj inçesti. Ai prishi marrëdhëniet me kishën katolike, themeloi kishën anglikane dhe u martua me një nga shërbëtorët e Catherine-ën, Anne Boleyn. Pasi Boleyn solli në jetë Elizabeth-ën, Mary ishte në presion të vazhdueshëm për fronin ndërsa sfida për të ishte e hapur.

Nga viti 1527, babai i Mary-t, Henry VIII, kishte vendosur të shijonte martesën me Anne Boleyn, që rezultoi të ishte e përkohëshme. Por Mary mbajti anën e nënës së saj Catherine e Aragonës, kur Henry i dha fund martesës së parë. Ai bëri të pamundurën ta largonte nga e ëma, dhe Mary ishte 15 vjeç kur pa nënën e saj për herë të fundit.

Edhe pasi Henry deklaroi të pavlefshme martesën me Catherine-ën, e konsideroi Mary-n fëmijë të jashtëligjshëm duke i hequr titullin princeshë. Sërish nuk i la të takoheshin kur mësoi se nënë e bijë kundërshtonin vazhdimisht veprimet e tij. Kur Mary u sëmur në vitin 1535, Catherine iu lut që ta shihte vajzën e saj, por kërkesa u hodh poshtë.

Mary dhe Catherine mbajtën kontakt vetëm përmes letrave (në fshehtësi sepse Henry e kish ndaluar edhe këtë gjë), por u ruajt me sukses për katër vite. “Bija ime, ka ardhur koha dhe Perëndia i Plotfuqishëm do ta provojë këtë. Kam besim se Mbreti, babai yt, do të trajtojë me dashuri. Të lutem bija ime e mirë, pranoje gëzimin e tij dhe ai nuk do të lejojë të të humbasë nëse tregohesh e kujdesshme për të mos e fyer.Vajza ime e mirë, sidoqoftë, mos u mundo të më shkruash, sepse nëse do mundem do të të shkruaj unë. Nëna jote e dashur.”

Katerina vdiq më 7 janar 1536. Për të rregulluar marrëdhënien me babain e saj, Mary shpesh i shkruante letra ndjese. “Gjunjëzimi më i përulur përpara këmbëve të madhërisë suaj, kaq besnik dhe i bindur, i cili u ndje mjaft i fyer, që zemra ime gur dhe e frikësuar nuk më lejoi t’ju thërras baba. Nuk meritoj asgjë nga madhështia juaj.”

Henry planifikoi ekzekutimin e Anne Boleyn në vitin 1536 për arsye tradhëtie dhe u martua me gruan e tretë, Jane Seymour, që më në fund i dha atij një djalë, Eduard-in, i cili sundoi shumë pak pasi në moshën 15 vjeçare, në vitin 1553, ai do të vdiste.

Pas vdekjes së Eduardit, Mary sfidoi dhe rrëzoi me sukses mbretëreshën e re Lady Jane Grey, mbesën e motrës së vogël të Henry-t, që ishte vendosur në fron sipas një marrëveshje të fshehtë të Eduard-it dhe këshilltarëve të tij. Mary mori fronin duke pranuar dualizmin fetar në vendin e saj, por dëshpërimisht dëshironte të kthente Anglinë te katolicizmi. Mary ishte 37 vjeç në kohën kur hipi në fron. Kishte nevojë për një trashëgimtar katolik për të shmangur ndryshimin e reformave të saj. Për të arritur këtë qëllim, ajo vendos të martohet me Philip-in e II të Spanjës. Pas martesës, presioni ishte i jashtëzakonshëm për të pasur një trashëgimtar. Jo vetëm që donte të gëzonte Philip-in, por e dinte se nëse nuk do të sillte një jetë sundimtarin e ardhshëm të Anglisë, gjysmë-motra e saj Elizabeth ishte në radhë për fronin. Në këto rrethana, Mary përjetoi dy shtatzëni të rreme, në vitin 1555 dhe 1558. Në vitin 1987, në artikullin e gazetës së Shoqërisë Mbretërore të Mjekësisë, u shkrua se Mary mund të ketë patur prolaktinomë e cila ka bërë që Mary të duket se ishte shtatzënë.

Mary-t iu vu pseudonimi Bloody Mary (Mary e përgjakshme), sepse rreth 300 protestantë u dogjën si heretikë gjatë sundimit të saj. Nën sundimin e Henry-t të VIII u dogjën 81 ndërsa nën sundimin e Elizabeth-ës së I, vetëm 5.

Megjithatë Mary duket më pak e përgjakshme kur krahasohet me babain e saj i cili kur ishte në fron rreth 72 mijë njerëz u ekzekutuan. Pa dyshim, ai sundoi më gjatë se Mary – 38 vjet krahasuar me 5 – por shkalla e vrasjeve eklipson atë të Mary-t.

Mary Tudor vdiq më 17 nëntor 1558. Philip-i, përmes ambasadorit të tij, propozoi për martesë Elizabeth-en e I në fillim të vitit 1559. Ai e pa këtë martesë, si një mënyrë për të ruajtur fuqinë e kishës katolike në Angli. (Bordo.al)

…read more

Email

Ismail Kadare: Kam pritur me ankth hetuesinë e Bashkim Shehut

Email

Ky dialog i Kadaresë me shkrimtarin dhe publicistin e njohur Stéphane Courtois, autorin e librit të famshëm “Libri i zi i komunizmit”, përbën pjesën përmbyllëse të librit “E vërteta që del nga qilarët” (nëntitulli në frëngjisht i librit “Dosja K.”, të Shaban Sinanit), përkthyer dhe botuar nga shtëpia botuese franceze “Odile Jacob”, në vitin 2006

“Kam qenë në sallë dhe nga çasti në çast prisja që ai të shqiptonte emrin tim. Unë dhe Helena, ime shoqe, kishim folur mbarë e mbrapsht me të dhe me gruan e tij, por as ai, as ajo nuk na tradhtuan.

Nuk mbaj mend ndonjë periudhë kohe që të mos kem pasur ndonjë shok a ndonjë të njohur në burg. Dihej se në burg vazhdonin hetimet, kështu që një pjesë e madhe e njerëzve jetonin me ankthin se ç’mund të thoshin të burgosurit për ta. Pas daljes nga burgu B. Shehu dhe gruaja e tij na treguan për seancat e mesnatës kur i pyesnin për mua dhe Helenën”

Kishte shpesh, disa forca të afta të ndalonin çmendurinë e këtij regjimi?

Po. Nuk duhet harruar se në një vend me të drejtë zakonore, si Shqipëria, “opinioni publik” ka luajtur, për shekuj me radhë, rolin e kuvendit dhe të gjykatës. Me gjithë ndalimin formal të kësaj të drejte zakonore, disa mbetje vazhduan edhe nën regjimin komunist.

Përveç kësaj, ky kursim i shkrimtarëve të shquar ka gjasë të jetë rrjedhojë e studimeve në Francë të diktatorit Hoxha. Ngaqë, siç dëshmohet, në kohën e qëndrimit atje ka ndjekur rrjedhat e letërsisë franceze, ka mundësi që pikërisht kjo ka ndikuar që viktimat zgjidheshin shpesh midis shkrimtarëve pak të njohur. Kështu, për shembull, dy poetë të rinj Vilson Blloshmi dhe Genc Leka u pushkatuan më 1976, për ca vjersha lirike, pothuajse të pafajshme, nga ato që mund t’i gjeje në gjysmat e librave poetikë të kohës.

Në “Dimrin e vetmisë së madhe”, ju përshkruani mrekullisht një ndeshje boksi të ritransmetuar në televizion. Si rrjedhim i kësaj, e kuptoj më mirë krahasimin e situatës suaj, pas autokritikës, me atë të boksierit të rrëzuar me nokdaun. Kur keni filluar të perceptonit që kishit hyrë në një ndeshje me pushtetin, fundi i së cilës nuk ishte vulosur përfundimisht nga autokritika juaj? Në çfarë momenti u shfaq te ju ideja e këtij luftimi që kërkonte mund dhe kohë të gjatë? A keni menduar, para vitit 1989, që do të mund ta shihnit në të gjallë rrënimin e këtij regjimi?

Nuk besoj se ka pasur ndonjë shkrimtar në krejt perandorinë komuniste që pasi të dëgjonte ato akuza që dëgjova unë më 1975 për shkak të “Pashallarëve të kuq” të mos e ndiente veten të rrëzuar përfundimisht. Fjala knockdown që ju përmendni është më e sakta në këtë rast. Adoleshent kam qenë në rrethin e boksit, në “Shtëpinë e pionierit” dhe e di mirë ç’është një knockdown. Në ndeshjen me shtetin unë isha mundur. Një natë përpara mbledhjes, sekretari i partisë, me ton të zymtë më tha: “Ka mundësi të mos dalësh dot nga kjo…Ndaj mendoje mirë autokritikën”. Kjo ishte këshilla dhe njëkohësisht kërcënimi i fundit.

Pas akuzave të tmerrshme, i rrëzuar në tapet, isha i mpirë. Në autokritikë, pranova qetësisht se e kisha goditur partinë, socializmin, popullin, por nuk isha tradhtar. Shpjegova shkurt se nuk kisha pasur qëllim rrëzimin e shtetit si thonë disa, dhe as isha agjent, siç dyshonin të tjerët. Në të vërtetë thosha të vërtetën. Përpara kujt isha i sinqertë? Përpara ndërgjegjes sime dhe kolegëve të mi, gjysma e të cilëve ishin miqtë e mi.

Në këto çaste të turbullta, mendimi i parë ishte se arti është i mallkuar në këtë vend dhe unë qysh më parë duhej të kisha hequr dorë prej tij. Më pas, mendimi se nuk duhej të shkruaja më gjëra të tilla të rrezikshme, m’u përzje befas me të kundërtën, se fataliteti do të më shtynte, ndoshta, pikërisht drejt asaj që s’duhej, pra drejt përsëritjes së gabimit.

E kam të vështirë të gjej tani çastin tjetër, atë kur mendova se ata nuk më dënonin dot dhe se në të vërtetë, shi në kohën kur e kujtoja veten të mundur unë kisha fituar.

Do të kalonte shumë kohë, kur një i afërt i imi, do të më shpjegonte se ajo puna e mosdënimit ishte një ngushëllim i kotë. Sipas tij, ishte e vërtetë se ata s’më futnin dot në burg, por kjo s’i pengonte të më zhduknin pas krahëve. Ishte paralajmërim i një kushëriri, apo kërcënimi i shtetit, i çuar nëpërmjet tij? Nuk e kam gjetur dot.

Sa për shpresën se regjimi mund të shembej në gjalljen time, këtë s’e kam besuar kurrë. Isha i bindur se do të vdisja nën të.

Historia e birit të Mehmet Shehut vërtet që të lë pa mend. E njoh që prej një kohe të gjatë: në fakt, pas vitit 1968, u angazhova tre vjet me një grup anarkist maoist (po, ekzistonte diçka e tillë) dhe mbaja një librari ku shisnim “Veprat” e Enver Hoxhës dhe ato të Mehmet Shehut! Lidhja direkt mes kritikës publike të të atit dhe torturat ndaj të birit, që ai të denonconte të atin e tij, më duket se është për t’u nënvizuar: është dimensioni i vërtetë i seancave të kritikë-autokritikës, teatri i seancës së kritikës rituale maskon seancën e vërtetë të torturës në ndërtesat e Sigurimit. E njëjta gjë ndodhi gjatë proceseve gjyqësore të Moskës: pohimet, në dukje spontane, të të akuzuarve, vënia në skenë, duke maskuar torturat fizike dhe psikologjike që i thyen këta burra. Dhe të gjithë vëzhguesit perëndimorë, të shumtë, e hëngrën!

Biri i kryeministrit të dënuar shqiptar, shkrimtari Bashkim Shehu, ka treguar për kalvarin e tij në librin “Vjeshta e ankthit” (L’automne de la peur), botuar nga “Fayard” në Francë, si dhe në libra të tjerë. Dialogët e tij me hetuesin në zyrat e hetuesisë nën torturë psikike jepeshin të regjistruara në magnetofon në sallat e mbushura me dëgjues, kryesisht intelektualë. Kam qenë në sallë dhe nga çasti në çast prisja që ai të shqiptonte …read more

Email

Irenë Papas: Jam shqiptare dhe Peleponezi ka plot shqiptarë

Email

Natyrisht që i madhi Bekim Fehmiu dihej por në internet po qarkullon një deklarat më se e sinqertë dhe plot dashuri për kombësinë e saj, që besohet të jetë bërë nga aktorja greke Irena Papas, Penelopa mbretëresha e Itakës.

“Im atë, i cili ishte një profesor i greqishtes, dashuronte shumë natyrën, jetesën e shëndoshë; përçmonte ambientet e ndotura dhe për këtë arsye kishte braktisur kryeqytetin grek. Kishte dy pasione që ditët e sotme ngjajnë të jenë në kontrast: kulturën dhe natyrën. Mbante gjithnjë në një xhep Platonin, e në tjetrin Aristotelin, ose, Shekspirin në një xhep dhe Gëten në tjetrin. M’i vinte pareshtur, Platonin e Aristotelin nën hundë, deri në pikën sa më bëheshin të urryeshëm. Më shpinte shpesh në mal, në ajër të pastër, në tendë. Përçmonte çdo formë pushteti, përfshirë edhe pushtetin fetar. Një herë, u sëmura, por ai refuzoi të më çonte në qytet. Më tha: “Nëse vdes, të varros unë. Kujton se prifti është më i mirë se unë?“, thote Irena.

U larguam pak larg nga pyetja që ju bëra – po ju, përse jeni kaq ezmere?(gazetarja)

“I ngjaj sime mëje. Nëna ime, është esmere si unë. Ajo vjen nga Epiri, ndërsa im atë vinte sipas gjasave nga Shqipëria. Ndoshta jam Shqiptare, ose gjysmë Shqiptare. Peloponezi është përplot me Shqiptarë. Edhe nëna ime, që tashmë është 73 vjeçe, mësonte greqishten. Por tashmë është edhe një shkrimtare, shkruan përralla shumë të bukura”.

E lindur me emrin Irene Leleku, aktorja 90 vjeçare greke ka plot 50 vite karrierë me më shumë se 90 role në filma të ndryshëm, përfshi edhe Odisean përkrah Bekim Fehmiut.

…read more

Email

Nënshkruhet programi i bashkëpunimit në fushën e kulturës Shqipëri-Rusi 2017-2019

Email

Ministrja e Kulturës, Mirela Kumbaro, nënshkruan me homologun rus, Vladimir Medinskiy, Programin e bashkëpunimit në fushën e kulturës Shqipëri-Rusi 2017-2019

Programi i bashkëpunimi u nënshkrua me rastin e vizitës së Ministres Kumbaro në Forumin V Ndërkombëtar të Kulturës në Shën Petërburg, ku ajo ishte ftuar për të marrë pjesë.

Forumi Ndërkombëtar i Kulturës i Shën Petërburgut është një platformë e njohur shkëmbimesh të politikave kulturore të nivelit të lartë, të përvojave më të mira ndërkombtare në fushën e prodhimeve skenike, të mbrojtjes së trashëgimisë kulturore dhe një dialog i hapur për të ardhmen e trashëgimisë botërore dhe bashkëpunimeve në lëmin e artit.
Ministrja Kumbaro referoi në panelin kushtuar ruajtjes dhe promovimit të trashëgimisë kulturore ku morën pjesë delegacione të nivelit të lartë nga Franca, Sllovenia, Greqia, Italia, Serbia, Rusia, dhe Britania e Madhe.
Për gjatë dy orëve u shkëmbyen përvoja të metodave të reja në ruajtjen dhe menaxhimin e promovimin e pasurive kulturore nga vendet pjesëmarrëse.
Ministrja Kumbaro theksoi rolin e rëndësishëm që luan promovimi i trashëgimisë kulturore për bashkëpunimin dhe komunikimin me partnerët ndërkombëtarë dhe posaçërisht me Federatën Ruse, në kuadrin e nënshkrimit të marrëveshjes kulturore,

Gjatë ditëve të Forumit, Ministrja Mirela Kumbaro zhvilloi gjithashtu një leksion të hapur me studentë dhe pedagogë të Universitetit të Shën Petërburgut, me temën “Komunikimi përmes kulturës si faktor bashkëpunimi ndërkombëtar dhe kohezioni social”.
Përmes një bashkëbisedimi të drejtëpërdrejtë Ministrja Kumbaro foli për “potencialet e kulturës si ura që na afrojnë, na mundësojnë të njohim Tjetrin përtej vetes dhe si e vetmja hapësirë ku nuk kemi nevojë për viza sepse kultura është pasaporta më e mirë”.

Në këtë konferencë ishin pjesëmarrës edhe studentë dhe pedagogë të gjuhës shqipe të këtij Universiteti që për 60 vjet vijon me shumë pasion të ruajë mësimdhënien dhe punën kërkimore në lëmin e albanologjisë. Ky ishte një takim shumë miqësor dhe premtues ku Ministrja Kumbaro shprehu angazhimin e Qeverisë shqiptare për të mbështetur këtë Departament përmes bashkëpunimeve më të ngushta me Universitetin e Tiranës, si dhe nderoi punën e themelueses së Katedrës së Gjuëhs Shqipe në vitin 1954, Agnija Desnickaja.

Me shumë interes ishte takimi i Ministres së Kulturës së Shqipërisë, Mirela Kumbaro, me Rektoratin e Universitetit të Shën Petërburgut, gjatë të cilit u konfirmua sërish vullneti i këtij Universiteti për të vijuar në vitin e ardhshëm me bursa për studentë shqiptarë, si dhe u ideuan projekte të reja bashkëpunimi edhe në fushën e kulturës dhe të biznesit me një nga Universitetet më prestigjioze të Federatës Ruse që sot numëron mbi 35 000 studentë.

Forumi V Ndërkombëtar i Kulturës zhvilloi punimet e tij nga data 1-3 dhjetor 2016. Ky Forum organizohet nga Qeveria ruse, Ministria e Kulturës së Rusisë dhe Bashkia e Shën Petërburgut.

…read more

Email

Kumbaro në Shën Petersburg, ne Forumin eV-të Kulturor Ndërkombëtar

Email
U çel më datë 1 dhjetor në Shën Petërburg Forumi i V-të Kulturor Ndërkombëtar (1-3 dhjetor 2016), i cili organizohet nga Qeveria ruse, Ministria e Kulturës së Rusisë dhe Bashkia e Shën Petërburgut dhe ka për qëllim trajtimin e gjithanshëm të çështjeve të jetës kulturore në Rusi dhe në botë.

Sot, më 2 dhjetor, në kuadër të Forumit, Ministrja e Kulturës së Shqiperisë, znj. Mirela Kumbaro, e cila kryeson delegacionin shqiptar në Shën Petërburg, bashkë me homologun e saj rus, z. Vladimir Medinski, kanë nënshkruar Programin e bashkëpunimit kulturor ndërmjet ministrive të kulturës së dy vendeve për periudhën 2017-2019. Gjithashtu, një ditë më parë, në një nga seancat e Forumit, ku morën pjesë pjesëpërfaqësues të vendeve të ndryshme si Italia, Greqia, Sllovenia, Serbia etj., Ministrja Kumbaro mbajti një fjalim kushtuar çështjeve të ruajtjes së trashëgimisë kulturore dhe planeve për të intensifikuar dialogun kulturor Rusi-Shqipëri.

Gjatë qëndrimit të saj në Shën Petërburg, znj. Kumbaro zhvilloi edhe një vizitë në Universitetin Shtetëror të Shën Petërburgut, ku pati një takim me Zv.Rektorin për Marrëdhëniet me Jashtë, Sergej Andrjushin, si dhe me përfaqësues të tjerë të rektoratit. Bashkëbiseduesit evidentuan hapësira të mëdha për bashkëpunim dhe diskutuan mbi hapa konkretë për të vendosur kontakte të qëndrueshme komunikimi midis Universitetit dhe institucioneve të Shqipërisë.

Gjithashtu, në një nga sallat më të bukura të Universitetit Ministrja mbajti një leksion me temë “Komunikimi përmes kulturës si faktor bashkëpunimi ndërkombetar dhe kohezioni social” për studentët dhe pedagogët e atjeshëm, kryesisht ata të degës së gjuhës dhe letërsisë shqipe. Në përfundim të leksionit albanologët e rinj patën mundësi të praktikonin shqipen e tyre, duke komunikuar nga afër me znj. Kumbaro.

…read more

Email

Videoloja frymëzuar prej arratisjes nga policia sekrete dhe historia e njeriut pas saj

Email

Përvoja e arratisjes nga Çekosllovakia komuniste në 1980-ën, ka frymëzuar një videolojë horror magjepsëse.

Nga Chris Priestman

Videoloja e Ondrej Svadlena nuk ngjason me asnjë tjetër. Makinat janë të vjetra, ndërsa mungojnë turmat brohoritëse dhe dielli kalifornian nuk shihet askund. Në fakt, një zymtësi e kaftë qëndron pezull në të gjithë botën virtuale të lojës, duke i dhënë një ndjesi të frikshme shtypëse. Kjo është një videolojë me makina, por jo e frymëzuar nga shëtitjet e këndshme përgjatë ndonjë autostrade buzë Paqësorit, por nga një fëmijëri e kaluar brenda bllokut Sovjetik dhe përpjekjes për t’u arratisur prej tij.

Në 1984-ën, kur ishte gjashtë vjeç, Svadlena për pak sa nuk spiunoi prindërit e tij tek policia sekrete. Ai sapo qe kthyer nga kopshti dhe e pyeti të ëmën nëse do të varte flamurin Sovjetik për Ditën e Punëtorëve, një ‘traditë’ e imponuar nga Partia Komuniste e Çekosllovakisë. “Kur ajo m’u përgjigj se jo, i thashë që më duhej ta raportoja tek edukatoret e kopshtit, sepse ato kështu na kishin thënë,” tregon Svadlena. As që mund ta themi se ç’do t’iu kish ndodhur prindërve të tij, po ta kishte bërë diçka të tillë.

Ishte përpjekja e fundit. Ajo erdhi pas muajsh të tërë, gjatë të cilëve StB (Sigurimi i Shtetit), ushtroi presion ndaj njerkut të Svadlena-s, për ta kthye në informator. “Ai punonte si kamerier në një restorant në Pragë, ku mblidheshin shumë artistë me pikëpamje anti-regjim,” thotë Svadlena, “dhe agjentët e policisë sekrete donin që ai të raportonte informacionet që dëgjonte.” Nëna e tij kish qenë në ankth qysh nga ngjarjet e ‘Pranverës së Pragës’ në vitin 1968, të cilat e bindën jo vetëm të mësonte rusisht, që ishte gjuhë e dytë e detyrueshme për çekët nën regjimin sovjetik, por edhe frëngjisht dhe italisht, në rast se do t’i duhej të arratisej nga vendi. Përgatitjet e saj vlejtën ditën kur ajo kuptoi se shteti i kishte kthyer kundër edhe të birin. Familja duhej të arratisej.

Ishte pikërisht atëherë, kur Svadlena nisi ta shoqëronte udhëtimin me mbijetesën. “Verën e vitit 1984, më dërguan për tri javë në një kamp Bojskautësh ,” thotë ai. “Qëllimi ishte, që muskujt e këmbëve të mia të forcoheshin disi, në mënyrë që të mos ankohesha kur të përshkonim distanca të gjata. Askush, veç tezes së Svadlenas nuk duhej të dinte gjë rreth planeve të familjes, madje as babai i tij biologjik. “Në një shoqëri, ku ti nuk ishe kurrë i sigurtë se cilët nga miqtë e tu bashkëpunonin me policinë sekrete, ishte mirë të tregoheshe i kujdesshëm,” thotë Svadlena. “Dhe, në një shoqëri, ku ti arratiseshe, policia sekrete do të merrte në pyetje të gjithë anëtarët e familjes, ndaj ishte më mirë për ta të mos dinin gjë, pasi kështu shmangnin mundësinë e përndjekjes për bashkëpunim.” Svadlena kujton se, teksa bënin gati valixhet për “pushimet” e tyre në Jugosllavi, një polic u shfaq tek pragu i shtëpisë, për t’u siguruar se nuk po paketonin më shumë se ç’duhej.

Menjëherë më pas, tri anëtarët e familjes u arratisën në Austri përmes Jugosllavisë, dhe aty iu desh të prisnin gjashtë muaj, që konsulli kanadez të përgatiste emigrimin e tyre në Quebec. Gjatë kësaj vonese, Svadlena u përball me fërkime, të cilat do t’i mësonin rreth armiqësisë së paprovokuar: “Mbaj mend që prindërit austriakë kërkonin që fëmijët e tyre të kishin prioritet për ndenjëset në autobusin e shkollës. Kështu, ata qëndronin ulur, ndërsa ne, të huajt duhej të rrinim në këmbë.” Shpërngulja në Kanada ishte çliruese, por jo përfundimtare: familja duhje të ndiqte punët që gjente nëna e Svadlenas, ç’ka do të thoshte ndërrim i shpeshtë i qyteteve, shkollave dhe shtëpive. Pastaj, me rënien e Perdes së Hekurt në 1991-shin, puna e saj si shkrimtare dhe folëse në seksionin çekosllovak të “Radio Canada International,” u mbyll…

…Tani, 38-vjeçar dhe ndërsa jeton në Gjermani, Svadlena e kalon kohën duke ndryshuar vazhdimisht videolojën e tij të mbijetesës në ngarjen e makinave. Ajo zhvillohet në thellësinë e natës, me lojtarin që ndiqet nga persona agresivë, të cilët përpiqen të përplasin makinën tuaj, e pastaj iu sulmojnë me armë. Svadlena i kushton një kujdes të veçantë ndjeshmërisë së realitetit. Ai do që çdo gungë e rrugës të ndihet në amortizatorët e makinës, duke i dhënë vozitjes njëfarë paparashikueshmërie, sikur vetë rruga të jetë një kërcënim për jetën e lojtarit…

…Konflikti i parë artistik për Svadlenan ndodhi kur ai qe ende në kopsht. Edukatorja e tij, i thirri të atin për t’i treguar se ai kishte vizatuar një “lëmsh ngjyrë kafe, për të cilin thoshte se qe mut.” Svadlena thotë se i ati u përgjigj, “Po, kjo është një paraqitje e saktë e një cope muti,” përpara se ta merrte të birin në shtëpi. Konflikti i radhës, ishte disi më i brendshëm. Svadlena hoqi dorë nga mësimet e kitarës klasike, pasi i urrente, çka e inkurajoi njerkun e tij t’i mësonte disa akorde nga “Hotel California,” duke e lënë më pas të mësonte dhe përmirësohej vetë. “Duke i mësuar gjërat sipas mënyrës sime, do të bëhej një sjellje e rregullt për mua në të ardhmen,” thotë Svadlena. Pastaj, në 1996-ën, ai bashkë me dy shokë publikuan një revistë shkolle me kopertinën e ilustruar, ku shfaqej drejtori i shkollës në një pozicion kompromentues me pastruesen…

…Jo shumë kohë pas kësaj, tezja e Svadlenas, e cila njihte një profesor në akademinë e arteve dhe arkitekturës në Pragë, e inkurajoi të bënte provimet e pranimit. Ai u pranua për kursin e njohur të animacionit, që drejtohej nga një prej legjendave çeke, Jiri Barta, me të cilin Svadlena do të kishte edhe konfliktin e tij më të rëndësishëm artistik…

…Ishte pikërisht pas gjashtë vitesh rraskapitëse të prodhimit të animacionit të tij më ambicioz, Time Rodent, kur Svadlena pa një mundësi të re tek videolojërat. “Nisa të shihja mundësinë e krijimit të botëve fantastike, ku lojtarët do të mund ta përthithnin vetë atmosferën, sipas ritmit të tyre,” thotë ai…

…Me shumë pak njohuri programimi, një nga sfidat kryesore të …read more

Email

FOTOT/ Lukova, “Kopshti i Edenit”

Email

Fshati Lukovë ndodhet në Bashkinë e Himarës, në mes të tarracave me agrume në një peizazh plot kontraste mes kaltërsisë së detit Jon dhe gjelbërimit të kodrave përreth.

Udhëtari francez Pukëvil në fillim të shek. XIX e krahason këtë fshat me “Kopshtin e Edenit”.

Bërthama e këtij fshati shquhet për integritetin e lartë të ruajtjes së arkitekturës tradicionale të ndërtimit, me banesa dy deri tre katëshe, si dhe portat e tyre me qemer dhe qoshet e gdhendura me simbole tradicoinale të bestytnisë popullore të zonës.

Mes banesave gjarpërojnë kalldrëmet e ngurta.

Emri i këtij fshati shfaqet për herë të parë në defterët Osman të viteve 1431 me 13 familje dhe në vitin 1520 me 49 familje. Një mbishkrim i punuar në reliev i vitit 1813, rreth këmbanës së Manastirit të Shën Mërisë së Krorëzit, bën fjalë për disa stratiot (ushtarë) nga fshati Lukovë që shërbenin në mbretërinë e dy Sicilive.

Afër këtij fshati ndodhet kisha monument kulture e Shën Premtes, që daton në shek. XVII. Lukova është gjithashu një vendbanim i pasur me arkeologji, ku pranë saj mund të vizitohen muret antike të Hundëcovës, varret antike të Jelimëve dhe fortifikimi prehistorik i Gjashnjarit.

Fotot janë realizuar nga K. Çipa.

…read more

Email

Çfarë mund të na mësojnë Actekët mbi lumturinë dhe jetën e mirë

Email

Ti nuk duhet të kërkosh për lumturi, për shkak se ajo nuk është çfarë ti dëshiron të kesh. Ne nuk e planifikojmë jetën përreth gjendjeve emocionalisht të ngritura. Ajo që ne duam është të kemi jetë që t’ia vlejë dhe nëse na duhet të sakrifikojmë për këtë, atëherë ne e bëjmë dhe kjo është në dëm të “lumturisë”.

Nga Sebastian Purcell

Në semestrin e pranverës të vitit shkollor, unë jam pedagog në një lëndë të quajtur “Lumturia”. Kjo është lënda ku pjesëmarrja e studentëve është gjithmonë e lartë për shkak se ata, si shumica e njerëzve, dëshirojë të mësojnë sekretin e të të ndjerit i plotësuar.

“Sa prej jush dëshirojnë të jenë të lumtur?” pyes unë. Të gjithë ngrenë dorën. Gjithmonë! “Sa prej jush ka në plan të bëjë fëmijë?” Pothuajse të gjithë ngrenë dorën.

Pastaj unë parashtroj provat se të pasurit fëmijë i bën shumicën e njerëzve më të mjerë dhe se ndjenja e tyre e mirëqenies rikthehet në nivelet e mëparshme vetëm pasi fëmija më i vogël del nga shtëpia i rritur. “Sa prej jush vijojnë të dëshirojnë të kenë fëmijë?” pyes unë. Ndoshta kemi të bëjmë me kokëfortësi, por sërish të njejtët njerëz ngrenë dorën në miratim.

Studentët e mi zbulojnë diçka që Actekët para-Kolumbianë e dinin shumë mirë. Ti nuk duhet të kërkosh për lumturi, për shkak se ajo nuk është çfarë ti dëshiron të kesh. Ne nuk e planifikojmë jetën përreth gjendjeve emocionalisht të ngritura. Ajo që ne duam është të kemi jetë që t’ia vlejë dhe nëse na duhet të sakrifikojmë për këtë, atëherë ne e bëjmë dhe kjo është në dëm të “lumturisë”.

Actekët, të cilët jetonin në Meksikën e ditëve tona, janë anashkaluar prej kohësh në “Perëndim” (një term që filozofët në Amerikën Latine e vënë në diskutim dhe për këtë arsye e vura në thonjëza). Kur unë jap leksione në klasë, e vetmja gjë që studentët zakonisht dinë mbi Actekët është se ata kryenin sakrifica me njerëz. Por përpara mbërritjes së konkuistadorëve spanjollë, Actekët kishin një kulturë të pasur filozofike, me njerëz që ata i quanin”filozofë” dhe homologët e tyre të çuditshëm të quajtur “sofistët”. Ne kemi volume të tëra të mendimit Actek të regjistruar nga priftërinjtë e krishterë në kodikë. Disa nga veprat filozofike janë në formë poetike, disa prezantohen si një seri këshillash dhe disa të tjera në formë dialogu.

Këto mendime të ftojnë për krahasime me filozofët e antikitetit klasik grek, veçanërisht Platonit dhe Aristotelit. Këto burra argumentonin se lumturia vjen në mënyrë natyrore kur ne kultivojmë cilësi të tilla si vetëdisiplina dhe kurajo. Natyrisht, gjëra të ndryshme bëjnë të lumtur njerëz të ndryshëm. Por Aristoteli besonte se universaliteti i “arsyes” qe çelësi për një lloj përkufizimi objektiv të lumturisë, kur kjo mbështetet nga virtytet e karakterit tonë.

Njësoj si grekët, edhe Actekët qenë të interesuar për të gjetur se si mund të jetohet mirë. Por ndryshe nga Aristoteli, ata nuk fillonin me aftësinë e njeriut për të arsyetuar. Përkundrazi, ata shikonin përreth, te rrethanat tona në tokë. Actekët kishin një shprehje: “Toka është e rrëshqitshme, e lëmuar”, shprehje që qe aq e zakonshme për ta sa edhe aforizmi bashkëkohor “mos i vendos të gjitha vezët që ke në një kosh të vetëm” për ne. Ajo që nënkuptonin Actekët është që toka është një vend ku njerëzit bëjnë gabime, ku planet tona ka gjasa dështojnë dhe se ku miqësia shpesh tradhëtohet. Gjerat e mira vijnë të përzjera me diçka të papëlqyer. “Toka nuk është një vend i mirë. Nuk është një vend gëzimi, një vend kënaqësie,” një nënë këshillon vajzën e saj, në regjistrimin e një bisede që ka mbijetuar deri në ditët tona. “Është më së shumti një vend gëzimi me lodhje, një vend gëzimi me dhimbje.”

Mbi të gjitha, dhe pavarësisht të mirave të përzjera, Toka është një vend ku të gjitha punët dhe veprimet tona kanë thjeshtë një ekzistencë të dobët. Në veprën e një filozofi poetik të quajtur “Miqtë e mi, ngrihuni!” Nezahualcoyotl, dijetari dhe udhëheqësi i qytetit Tekskoko shkruan:

Miqtë e mi, ngrihuni!

Princat janë bërë të varfër,

Unë jam Nezahualcoyotl,

Unë jam një Këngëtar, kreu i makaut.

Kapini lulet dhe kënaqësitë tuaja.

Me to ngrihuni të kërceni!

Ju jeni fëmijët e mi

Ju jeni Yoyontzin [lule narcisi].

Merrni çokollatën,

lulen e pemës së kakaos,

pini shumë prej saj!

Kërceni,

këndoni!

Këtu nuk është shtëpia juaj,

Ju nuk jetoni këtu.

Ju do të duhet të ikni.

Ka një ngjashmëri shumë të madhe mes këtij personazhi dhe frazës 1 Korintasit 15:32: “Le të hamë dhe pimë, nesër ne do të vdesim.”

A tingëllon kjo pak e zymtë? Ndoshta. Por shumica jonë mund të dallojë këtu disa të vërteta të pakëndshme. Ajo që filozofët Actekë dëshironin me të vërtetë të dinin qe: si supozohet dikush të jetojë, duke parë se dhimbja dhe përkoshmëria janë tipare të pashmangshme të kushteve tona?

Përgjigjja është se ne duhet të përpiqemi për të jetuar një jetë të lodhshme dhe që ia vlen. Fjala që Actekët përdorën për këtë qe neltiliztli. Fjalë për fjalë kjo do të thotë “qëndrueshmëri” por gjithashtu edhe “vërtetësi” dhe “mirësi”. Ata besonin se jeta e vërtetë qe ajo e mira, më e larta që njerëzit mund të synojnë për veprimet tona. Kjo tingëllon e ngjashme me mendimet e homologëve të tyre klasikë “Perëndimorë” por ndahet në dy fronte të tjera. E para, Actekët mendonin se kjo lloj jete nuk mund të sjellë “lumturi” me përjashtim të fatit. E dyta, jeta e qëndrueshme mund të arrihet por në katër nivele të ndryshme, një metodë më gjithëpërfshirëse se sa ajo e filozofisë greke.

Niveli i parë lidhet me karakterin. Në mënyrë më të thjeshtë, qëndrueshmëria fillon me trupin e njeriut – diçka që nuk është vlerësuar siç duhet në traditën Europiane, e shqetësuar më shumë për arsyen dhe mendjen. Actekët e mbanin trupin mirë me një regjim ushtrimesh ditore, diçka e ngjashme me jogën (ne kemi zbuluar figurina në pozicione të ndryshme, disa prej të cilave janë shumë të ngjashme me pozicionet e jogës, të tilla si pozicioni lotus).

E dyta, ne duhet të jemi të …read more

Email

“Pse sillesh si katunare”, “Jeta s’bohet pa lek”, “E ke senin e vogël”… Si ndryshuan këngët shqiptare të dashurisë

Email

“Ti ma nxive jetën”, “Pse sillesh si katunare”, “Jeta s’bohet pa lek”, “E ke senin e vogël”… Këto janë copëza tekstesh të këngëve të sotshme për dashurinë.

Djali, që atëherë të priste me biçikletë, sot të pret me sllon, nuk të dhuron një tufë mimozash, por çelësin e një “Ferrari”. Beli i këputur që imagjinohej te burimi i fshatit, ku vajza mbushte ujë, tani s’ka nevojë fare për imagjinatë, se vajza e ka zhveshur vetë; dhe jo vetëm belin, po çfarë të duash…

“Kënga njëherë këndon veten e pastaj për mua e për ty”, thotë tekstshkruesi Lefter Çipa. Po kështu këndojnë këngët polifonike, po ato që buçasin kanaleve televizive, radiove, xhamave të makinave, pub-eve, kujt i këndojnë?! Gjithnjë e interesuar ndaj fenomeneve të tranzicionit, Donika Mustafaj kësaj here është ndalur te këngët e dashurisë; si kanë ndryshuar ato në këto 25 vite demokraci. “Kur kënga nuk ishte Pazar”. Kështu titullohet dokumentari më i ri i skenaristes dhe regjisores Mustafaj, i cili u shfaq dje në Kinema “Millenium”.

DY KOHË

Kompozitorë e poetë, që kanë krijuar përpara viteve ’90, por vazhdojnë të jenë aktivë edhe sot, rrëfejnë se si shkruheshin këngët asokohe dhe si shkruhen sot; se si një autor teksti apo muzike kalonte net të tëra zgjuar, jetonte me krijimin e vet, vërente me vëmendje histori e i transformonte në këngë… Jorgo Papingji, Luan Zhegu, Lefter Çipa, Flamur Shehu, Nasho Jorgaqi, Adrian Hila, Pandi Laço, Agim Krajka, Arben Duka, e shumë të tjerë rrëfejnë për Mustafajn.

Posteri i dokumentarit

Dokumentari është ndërtuar mbi shumë zëra, mbi kontraste të forta dhe përplasje mes këngësh të dy periudhave të ndryshme; tekstesh; ritmesh. Ndryshimi është radikal. Dashuria e ndrojtur, e fshehtë, e veshur me një simbolikë erotike në këngët e para viteve ’90, qofshin këto të lehta apo edhe popullore, është zëvendësuar me erotikën e hapur, karnale, të drejtpërdrejtë, pa shumë naze dhe ojna, materiale e kapriçoze; ndërsa gëzimi i dashurisë dhe i pritjes është shndërruar në dhimbjen e ndarjes, tradhtisë, “tjetrës”.

Këngët janë vetë ato që flasin, por Mustafaj ka marrë edhe mendimin e një klase nxënësish. Çuditërisht, ata thonë se ata nuk e gjejnë veten te këngët e pas viteve ’90, se tekstet e tyre janë banale, që e trajtojnë dashurinë si një ndjenjë ordinere, që nuk të mësojnë asgjë për të, që flasin më shumë për vuajtjen se për gëzimin që të fal, se bëhen vetëm për të fituar treg.

PYETJE QË KËRKON PËRGJIGJE

Sipas vetë kompozitorëve apo tekstshkruesve “atëherë këngët bëheshin pa hile”, ndërsa sot është tregu ai që e orienton këngën. Por, nëse është tregu ai që i orienton muzikantët e poetët drejt një kënge sipërfaqësore, komerciale; nëse nuk janë të rinjtë ata që e pëlqejnë, atëherë kush janë ata që e konsumojnë këtë këngë?!

Përse ato shtohen dita-ditës, bashkë me fytyrat e këngëtareve manekine?! Autorja e orienton dokumentarin drejt idesë së saj që kënga e dashurisë ka pësuar një zvetënim të dukshëm, ajo e dokumenton këtë fenomen, por nuk na jep arsyen përse. As vetë kompozitorët dhe autorët e teksteve nuk na japin një arsye se përse ka ndodhur ky shndërrim.

Ata thonë se e dikton tregu; se nuk ka kontroll; se këngë mund të bëjë dhe mund të këndojë kushdo; se një këngë mund të blihet dhe shitet në Pazar, por nuk na thonë se si është krijuar ky Pazar dhe kush janë blerësit e tij. Ndër të intervistuarit nuk ka asnjë që të pranojë se i pëlqejnë këngët tallava, këngët e Çiljetës, Zajminës, Florit, Medës, Xhesika Ndojt, Encës, Luana Vjollcës, Getoarit, Tunës, Nojzit, Stresit dhe gjithë shokëve të tyre. Dhe nga sa shohim përditë, nuk janë pak ata që i pëlqejnë, i këndojnë e kërcejnë këto këngë. (Panorama)

…read more